A figura de Marta Bobo Arce (Ourense, 1966) foi protagonista dunha nova xornada do ciclo ‘De pioneiras e Andainas’ do Consello da Cultura Galega (CCG). A cita, co lema: ‘Marta Bobo, mulleres e deporte: a paixón por defender o noso’, tivo lugar en Santiago de Compostela en sesións de mañá e tarde o xoves 26 de outubro. A xornada estivo coordinada por Carme Adán e Cristina López Villare puido seguirse presencialmente e a través da transmisión en liña.
Marta Bobo foi Diploma olímpico nos Xogos Olímpicos de Los Ángeles 1984 na modalidade de ximnasia rítmica, é adestradora e coreógrafa nesta disciplina, ademais de xuíza internacional. Na súa faceta como docente, Bobo dá clase na Facultade de Ciencias do Deporte da Universidade da Coruña e ten realizado un extenso traballo coma investigadora.
A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, participou na inauguración da actividade que, segundo explicou: “É unha homenaxe a todas as mulleres que estiveron neste campo, cos seus éxitos e dificultades”. Pola súa parte, Carme Adán, directora do CDIF e organizadora da cita xunto con Cristina López Villar, puxo a atención en: “ter presente a importancia do deporte para mudar estereotipos”.
Son xa 14 anos os que leva o Consello da Cultura Galega (CCG) realizando estas xornadas polas que pasaron, músicas, filósofas, xornalistas… Desde o seu inicio en 2009 mulleres sobranceiras nas súas áreas teñen sido protagonistas desta serie ‘De pioneira e Andainas’. Antes de Marta Bobo, elixida para esta edición en representación das mulleres pioneiras no deporte, analizáronse as figuras de Tereixa Navaza, María Wonenburger, Mercedes Goicoa, Carmela Porteiro, Mabel Rivera, entre doutras. A lista completa pode consultarse na web do CCG
No primeiro chanzo desta xornada Mercé Barrientos, presidenta de Mudegá (Mulleres Deportistas Galegas), docente de ensino secundario e licenciada en Educación Física, compartiu co público na sesión científica ‘Logros deportivos e dereitos das mulleres: un camiño de esforzo” a ponencia: ‘Mulleres nos Xogos Olímpicos’.
Mercé Barrientos: “Desde Ana Peleteiro ata Sofía Toro pasando por Alicia Fernández Fraga, Julia Vaquero… todas as deportistas galegas lle deben moito a Marta Bobo, porque ela foi a primeira”
“Desde Ana Peleteiro ata Sofía Toro pasando por Alicia Fernández Fraga, Julia Vaquero… todas as deportistas galegas lle deben moito a Marta Bobo, porque ela foi a primeira”, afirmou Mercé Barrientos no marco desta xornada adicada á deportista ourensá.
Cartografía de Marta Bobo
Logo desa intervención presentouse unha Cartografía que camiñou pola vida da ximnasta en imaxes e fitos e que elaborou a técnica do CDIF (Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos) do Consello da Cultura Galega (CCG), Mariám Mariño.
A Cartografía, feita pública no marco da xornada consiste nun espazo web que fai un exhaustivo percorrido pola súa traxectoria vital e persoal e que xa se pode consultar na web do CDIF nesta ligazón.
A visión das mozas no deporte
A xornada de mañá pechábase coa mesa de debate ‘A visión das mozas no deporte’. Claudia López, redactora deportiva cun mestrado en xornalismo e comunicación deportiva, así como doutoranda e graduada en Ciencias do Deporte pola UDC, coordinou esta interesante mesa de debate na que mulleres galegas do deporte actual verbalizaron as súas inquedanzas e pensamentos.
Neste debate participaron a campioa olímpica en Londres 2012 Sofía Toro, actualmente xerente do Clúster da Industria do Deporte Galego, e graduada en Ciencias do Deporte, en representación das mulleres no alto rendemento.
Raquel Béjar Castro, unha das dúas primeiras xogadoras con contrato profesional no RC Deportivo, e tamén graduada en Ciencias do Deporte, aportou a visión das mulleres no fútbol.
Candela Martínez Bobo, ximnasta e filla de Marta Bobo, medalla de ouro en cinta e bronce en mazas na categoría senior no Campionato de España de Ximnasia Rítmica 2022, representou ás mulleres na ximnasia.
Laura Santos Iglesias, subcampioa de España de bádmintón e medalla de prata por equipos no Campionato de Europa 2023, ademais de graduada en Ciencias do Deporte, sumou á conversa a mirada das mulleres na competición.
Todas elas con formación universitaria ligada ao deporte e deportistas (en activo ou non), compartiron as súas experiencias no deporte actual. Falouse de igualdade, de recursos, de esforzo, da necesidade de demostrar continuamente que vales para facer o teu traballo como deportista ou como adestradora. Do cansazo que produce a xustificación e a defensa constante da valía da muller como profesional no deporte.
Nesta mesa comentouse tamén a importancia dos referentes, aportándose unha interesante visión que apuntaba que, ás veces, as referentes non son grandes deportistas, se non as propias compañeiras coas que adestras acotío.
Sofía Toro: “Máis que deportistas profesionais, somos emprendedoras do deporte”
Sobre a falta de recursos e a necesidade de xestionar de maneira global as súas carreiras sen moitas axudas, Sofía Toro trasladaba unha reflexión bastante clarificadora: “Máis que deportistas profesionais, somos emprendedoras do deporte”, dixo a campioa olímpica de vela.
Entrevista
Na tarde Marta Bobo conversaba nunha entrevista coa xornalista e directora de As Nosas, Silvia Carregal. Xuntas debullaron diferentes facetas da vida da deportista homenaxeada, desde os seus inicios vitais nas rúas de Ourense, o paso por Madrid, Canadá, os diferentes retos deportivos aos que fixo fronte como os Xogos Olímpicos de Los Ángeles 1984 aos que case queda sen ir logo de ter gañado a súa praza, chegando a momentos vitais máis próximos nos que exerce como adestradora, xuíza, docente e investigadora.
Tamén a preguntas de Silvia Carregal, Marta Bobo reflexionou sobre a situación actual da muller no deporte e a igualdade.
A Marta Bobo máis próxima
A mesa redonda ‘Experiencia vivida e afectos’ foi outra das propostas desta xornada na que a figura de Marta Bobo foi debullada da man de persoas moi próximas a ela como a súa primeira preparadora, Aurora Martínez, a súa compañeira de adestramentos nos primeiros tempos en Madrid e coa que continúa en contacto, Sonia Conde, ou o seu compañeiro na Facultade de Ciencias do Deporte da Universidade da Coruña, Alberto Oro. A mesa foi coordinada polo xornalista e historiador Héctor Pena.
Sonia Conde, adestradora de ximnasia rítmica, ex ximnasta da Selección Española e compañeira en Madrid de Bobo, lembrou anécdotas como cando ela perdera un Campionato de España e fora Marta Bobo quen gañara. Sonia Conde puxo en valor a xenerosidade e empatía da deportista galega que cando baixou do podio o primeiro que fixo foi ir onda a súa compañeira e entregarlle o ramo de flores que lle acababan de dar para demostrarlle que estaba xunto da súa amiga. “Marta Bobo ten moita calidade humana”, explicaba Sonia Conde que tamén asegurou que a olímpica galega “foi unha revolución da rítmica española”.
Sonia Conde: “Marta Bobo foi unha revolución da rítmica española”
Aurora Martínez, primeira adestradora de Marta Bobo, e introdutora da ximnasia rítmica en Galicia, doutora, directora de departamento e profesora xubilada da UVigo, explicou como naceu o Ximnasio 2000 nos finais do 70, onde a ourensá entrou en contacto coa ximnasia rítmica. “Daquela o deporte e a muller non ían da man”, explicaba.
Lembrado as diferencias con respecto ao deporte actual, Aurora Martínez comentou: “Fixemos algo pola vestimenta da muller no deporte. Daquela tiñamos que usar o pololo, unha prenda tipo bombacho. E cando empezamos con ximnasio empezamos a usar o maillot”.
No palmarés de Marta Bobo, Aurora Martínez salientou o Premio Reina Sofía. “Os méritos de Marta son de dominio público, pero quería facer mención a dous momentos, un cando Francisco Humbral lle dedica un texto, e outro cando o Carrabouxo lle adicou unha simpática viñeta”, comentou a primeira adestradora de Marta Bobo Arce, quen, ademais foi a directora da tese doutoral de Marta Bobo: ‘O xuízo deportivo na ximnasia rítmica: unha proposta de avaliación baseada en indicadores de rendemento’.
Alberto Oro, compañeiro de Marta Bobo na Facultade de Ciencias do Deporte da UDC ata a súa xubilación, médico de formación e escultor, leu unha emotiva semblanza da súa compañeira na Universidade da Coruña.
1. Marta Bobo xunto a súas filla Candela no Consello da Cultura Galega / SABELA MOSCOSO
Marta Bobo xunto a súas filla Candela no Consello da Cultura Galega / SABELA MOSCOSO
2. Candela Martínez Bobo durante unha exhibición de ximnasia rítmica no Consello da Cultura Galega / SABELA MOSCOSO
Candela Martínez Bobo durante unha exhibición de ximnasia rítmica no Consello da Cultura Galega / SABELA MOSCOSO
3. Candela Martínez Bobo durante unha exhibición de ximnasia rítmica no Consello da Cultura Galega / SABELA MOSCOSO
Candela Martínez Bobo durante unha exhibición de ximnasia rítmica no Consello da Cultura Galega / SABELA MOSCOSO
Pechouse a xornada adicada a Marta Bobo unha performance realizada por unha das fillas de Marta, Candela Martínez Bobo, que tamén practica a ximnasia rítmica e que escolleu a pelota para a súa exhibición.
Ver esta publicación en Instagram
