As persoas que me coñecen hai anos, ademais de saber da miña teima persistente no tempo de visibilizar o papel da muller no deporte en todos os anos, saben tamén que se lle suman dúas cuestións tamén repetidas: a posta en valor das pioneiras e dos que chamo “homes cómplices”.
No primeiro dos casos, refírome ao recoñecemento e agradecemento ás mulleres que foron pioneiras. A aquelas que deron pasos, pequenos ou grandes, antes que nós. Esas que fixeron co seu andar que os camiños que habiamos de transitar outras mulleres e que trasitarán moitas logo de nós, estivesen abertos.
As mozas deportistas da miña xeración non avanzamos na igualdade por autopistas. Que va! Se me apurades por non haber non había roteiros asfaltados, nin empedrados. Como moito tocounos andar, se me permitedes a metáfora, por pistas forestais, e o peor era que case había que dar as grazas. Pero o certo é que, afortunademente polo traballo das pioneiras, aquelas rutas que pisamos xa non estaban a monte. Houbo que desbrozou antes para abrir camiño.
E logo está a outra teima, que era da que en realidade quería falarvos hoxe: “os homes cómplices”. Persoalmente chámolle así a todos eses homes que non so non ven na muller un ser a protexer, co que ser condescendente, alguén fráxil e delicado que precisa de coidados. Son homes que nos queren iguais, poderosas, libres e fortes en corpo e espíritu.
Os homes cómplices non ven na muller un ser a protexer, co que ser condescendente, alguén fráxil e delicado que precisa de coidados. Son homes que nos queren iguais, poderosas, libres e fortes en corpo e espíritu.
Un home cómplice é ese que cando presencia unha inxustiza ou algo que non lle parece correcto no trato cara a unha muller ou cara ao colectivo de mulleres di: “non, así, non”. Non mira cara a outro lado, non se desentende, non pensa que non vai con el. Porque resulta que o traballo a prol da igualdade é un traballo por unha sociedad máis xusta.
Non o fan por teren fillas, irmás ou mulleres nas súas vidas ás que seguramente queren e valoran. Para servos franca, a min ese argumento nunca me pareceu lóxico. E ten un punto de egoísmo e individualismo. Refírome a cando escoitas: “E que quero un mundo mellor para a miña filla”. Na miña cabeza iso tradúcese en que se tiveran tido un fillo, non pensarían igual. Se cadra prexulgo e estou errada, pero non podo evitar chegar a esa conclusión.
Sintoo, pero a reflexión que eu fago, coa que me sinto representada e que cando observo unha desigualdade, simplemente penso que é unha inxustiza e que se fose ao revés, tampouco o admitiría. O que eu quero é un mundo mellor para as persoas, independentemente do seu xénero ou calquera outra condición. Unha sociedade máis xusta.
Homes que educan en igualdade
O home cómplice colócase ao noso carón e ofrece a súa colaboración para o que faga falta. Son pais e mestres que educan ás nenas repetíndolles esa gran frase que debera estar gravada a lume no cerebro de calquera ser humano: Que ninguén te diga que non podes. E así debera ser á marxe do seu xénero, condición, raza, etc.
Os homes cómplices non te ven como muller ou como home, vente como o que es: unha persoa.
Os homes cómplices educan ás nenas repetíndolles esa gran frase que debera estar gravada a lume no cerebro de calquera ser humano: Que ninguén te diga que non podes
Ao fío de que parece que A Coruña vai ter un equipo na máxima categoría autonómica do balonmán feminino, o Balonmán Brigatium, lembrei a figura de Tito Pispieiro, un deses homes cómplices.
Pensei que neste conxunto herculino teñen a sorte de saber que se pode, xa que alguén o fixo antes. Farán falta moitas ganas, traballo, esforzo, sacrificios e un chisco de sorte. Se hai xente na Coruña que quere tentar sacar a diante unha estrutura de balonmán feminino que medra desde a base paso a paso: ben por esa xente.
Calquera entidade deportiva que quera andar ese tránsito perfectamente terá, como o seu referente, o camiño marcado previamente, anos atrás, por un equipo que forma parte dos ilustres do deporte coruñés: o Club Balonmano Coruña, que tiña a Tito Villar Pispieiro coma a súa alma mater.
Naqueles anos, Villar Pispieiro era ao balonmán feminino o que Víctor Sieiro ao fútbol Sala feminino co Sal-Lence(na foto Sieiro con unha das primeiras formacións do Sal-Lence). Foron dous homes que se volcaron en corpo e alma con dúas disciplinas deportivas diferentes, pero que tiñan en común a defensa do deporte feminino e que abriron portas que estaban pechadas e camiños que poucos homes e mulleres transitaban.
A terceira pata daqueles anos, ou a primeira, segundo se mire, podemos decir que foi José Mañana o adestrador que estivo á fronte do banco do Karbo Deportivo, outro club coruñés que o gañou todo na súa disciplina, o fútbol.
