Sitúense nos anos oitenta. Ubíquense nun colexio chamado Sal Lence do barrio dos Castros, na Coruña. Foi alí e foi entón cando se fundou un equipo que rematou por entrar na historia do deporte galego e estatal.
Aínda que o relato é coñecido na Coruña e no Fútbol Sala galego, co pasar dos anos deixouse de falar dos éxitos acadados por aquelas mulleres ás novas xeracións. O resultado foi que boa parte do alumnado actual do centro descoñecía que desde o patio de recreo do seu cole xurdira un equipo de mulleres que chegaran a ser campioas de España. Acontece que, ás veces, estudamos a prehistoria e esquecemos coñecer o noso pasado máis recente.
Para lle pór remedio, a directora do centro, Victoria Vilarelle, involucrou ao claustro para buscar datos sobre aquela xesta. Buscaron e contactaron con varias daquelas rapazas que anos atrás estudaran nas aulas do CEIP Sal Lence e que conformaran o primeiro equipo do club.
Victoria Vilarelle, directora do CEIP Sal Lence: “Queremos que o alumnado coñeza a vosa historia, o que fixestes. E tamén queremos que recibades a homenaxe que merecedes”
Desde ese claustro artellouse para os cativos unha actividade diferente, unha visita singular: a das futbolistas campioas que levaron o nome do seu centro educativo por toda España e o estranxeiro.
A idea era que o alumnado descubrise que do patio do seu colexio agromou un club histórico que rachou con estereotipos e fixo realidade que, en plenos anos oitenta, no Sal Lence coruñés, o fútbol fose cousa de nenas.
“Queremos que o alumnado coñeza a vosa historia, o que fixestes. E tamén queremos que recibades a homenaxe que merecedes”, así explicaba Victoria Vilarelle ás ex xogadoras coas que contactaba telefonicamente que no seu cole estaban a lles preparar unha recepción.
Chegado o día, e aínda sabendo ao que ían, as sorpresas foron arrincando sorrisos a un grupo de sete xogadoras do vello Sal Lence que aceptaron o convite e acudiron á cita coa rapazada dos Castros.
E chegou o día da homenaxe
Cada vez que unha entraba pola porta o rebumbio e o alboroto dos pícaros estoupaba. O comité de benvida acudía a abrazar a quen cruzaba a porta.
- Quen marcou gol? – preguntou unha das xogadoras entre risos e sorpresa ante a efusiva benvida – E que isto é un festexo digno dun golazo! Contádeme, como vos chamades?”
- Eu son Amanda.
- En serio? Que coincidencia! Sabes que te chamas como unha deportista que marca moitos goles e que xogou dous Mundiais? Xoga no Atlético de Madrid! Chámase Amanda Sampedro. Tes nome de futbolista internacional! Aí é nada!
A rapaza mirou medio incrédula, medio fachendosa a aquela muller que lle falaba dunha futbolista feminina que xogaban mundiais e coa que compartía nome. Na parede, un mural esboza a historia do club de fútbol Sala Sal Lence. Hai fotos de diferentes formacións e nas vitrinas aínda se conservan algúns dos trofeos. “Mira, ese é o primeiro campionato galego escolar. Eu teño o meu trofeo individual na casa. Acordádesvos?”, lembra unha das xogadoras.
Sete xogadoras para rememorar a historia
Logo da benvida inicial, as sete futbolistas foron percorrendo todas as clases do cole no que anos atrás estudaran algunhas delas. Para a cita xuntánronse: Sonia, Nieves, Jackie, María, Montse, Carmela e Silvia. Parte delas foron alumnas e outras só xogadoras que se sumaron ao equipo cando o recorrido do Sal Lence xa discorría máis aló das ligas escolares nas que debutaran aquel primeiro ano no que saltaron ás canchas coruñesas.
Un pequeno mestre de cerimonias era o encargado de explicar aula por aula quen eran aquelas mulleres que rompían a monotonía dun día de clase.
- Estas son as futbolistas do noso colexio que quedaron campioas de España. Sabedes que estrearon o cole? Foron das primeiras xeracións en estudar aquí. Xogaban ao fútbol sala e gañaron moitos títulos.
Caras de abraio e aplausos entre o alumnado, e sorrisos e saúdos de parte das deportistas que comentaban segundo avanzaban polos corredores que o certo é que pouco mudara. “Mira! Seguen os mesmos alicatados no chan e nas paredes. Ata a mesma cor nos pasamáns das escaleiras”, comentaban.
Estas son as futbolistas do noso colexio que quedaron campioas de España. Sabedes que estrearon o cole? Foron das primeiras xeracións en estudar aquí. Xogaban ao fútbol sala e gañaron moitos títulos.
Entre os detalles que si mudaron, as xogadoras botan algo en falta: non estaba a réplica do Guernica que recibía os alumnos cada mañá facendo a fila para subir ás clases. Agora hai murais con motivos máis infantís. As veteranas comentaban: “Medrar vendo o Guernica a cotío, marca”.
O patio, o lugar no que xogaban ao balón aquelas nenas que fundaron o Sal Lence tamén mudou. Lonxe quedou aquela superficie de terra e grava que deixou pegada nos xeonllos de case toda unha xeración. “Poucos quedamos sen cicatriz”, bromean. Agora, co patio ampliado, hai ata unha pista deportiva cuberta para xogar. “Antes xusto aquí había casas. Eu vivía nelas”, lembra unha das xogadoras, “a miña avoa lanzábame un plátano desde o balcón para que o papase nos recreos” (risas).
O percorrido das campioas discorre aula por aula. En cada clase reciben o agarimo a admiración e as caras de sorpresa da rapazada que ve a súa rutina alterada por unha visita ilustre.
Retorno á cancha de adestramento, o ximnasio
A última das paradas é o ximnasio. A cancha de xogo na que adestraban e incluso competían nalgúns casos nos comezos do equipo. “Todo segue igual”, comentan as xogadoras. O único que cambia é a perspectiva de quen ve un espazo con ollos de muller e non de nena de 11 anos. Todo parece máis cativo, as espalderas nas que se penduraban e ata as porterías nas que anos atrás marcaban goles, ou os paraban, no caso de Carmela.
Na vella cancha de parqué, unha morea de rapaces e rapazas agardaban sentados para recibir entre aplausos ás campioas. Non sabían as xogadoras que, logo do singular ‘partido’ que estaban a xogar ese día, aínda tiñan por diante unha pequena rolda de prensa. E así foi.
Logo dunha presentación dos méritos deportivos acumulados polo Sal Lence anos atrás e do visionado dun vídeo cedido pola TVG con imaxes de partidos das herculinas e entrevistas que anos atrás concederan aos medios as xogadoras, tocou volver a someterse ás preguntas pero esta vez duns xornalistas que non dubidaron en trasladarlles as súas dúbidas e curiosidades.
- Dende pequenas pensastes en xogar ao fútbol?
- Si. Pero xogábamos no patio.
- E non discutiades?
- A verdade é que nos levabamos moi ben.
- Seguides véndovos?
- Ás veces, algunhas nos xuntamos.
- Cal foi o voso segredo do éxito?
- Unha persoa, Víctor Sieiro. Poñémosvos como reto que investiguedes quen foi e o que fixo polo cole e polo club.
- Quen vos adestrou de pequenas?
- O primeiro foi precisamente Víctor Sieiro. Logo el conseguiu que viñeran a adestrarnos ex xogadores do RC Deportivo e do Chaston, que era un equipo de fútbol sala da Coruña moi coñecido entón. Víctor Sieiro foi quen fixo que dun equipo dun colexio xurdira un club case profesional. Tivemos adestradores moi bos.
Antes de dicir adeus, unha das xogadoras, María Bardanca, que segue vencellada ao fútbol sala como adestradora, facía un convite ás alumnas: “Se algunha lle gusta o fútbol, pode vir probar. Estades convidadas a un adestramento”.
Víctor Sieiro foi quen fixo que dun equipo dun colexio xurdira un club case profesional.
Quen sabe se de entre elas non estarán as que volverán encher as vitrinas do Sal Lence de glorias deportivas.
E falando de medallas e galardóns, un trofeo máis agardaba a estas veteranas futbolistas que recibiron un agasallo por parte do centro. Un premio saído do cariño do cole que lles veu crecer deportivamente e como alumnas. Un recordo do seu paso polo lugar no que deron as súas primeiras patadas ao balón e que agora loce xunto a aqueles primeiros nun lugar destacado do palmarés destas mulleres que fixeron historia.
A idea da visita era precisamente que o alumnado actual do cole coñecese de primeira man a crónica e a memoria do club que levou o nome deste centro educativo do barrio dos Castros por toda España. E que se homenaxease ás futbolistas que o fixeron posible. Elas sentíronse queridas, empoderadas e agradecidas polo xesto. O alumnado fixo súa a idea.
- Que saibades que non vos esqueceremos e que nos sentimos moi orgullosos de vós.
As futbolistas tampouco esquecen, neste caso, á quen lles mudou a vida e loitou por que cumpriran o seu soño: ser futbolistas aló polos anos oitenta. Na súa mente, a lembranza a quen fixo todo posible: Víctor Sieiro Asorey.
E así foi como as alumnas e alumnos do CEIP Sal Lence da Coruña coñeceron ás nenas (agora xa mulleres) que fixeron famoso o seu centro por lograr que un equipo nado nun patio de colexio chegase á elite estatal.
Así foi como descubriron que estudan nun cole que fixo historia.
