No Día Mundial contra o Cancro de Mama en As Nosas queremos facer a nosa contribución a esta causa e para iso falamos con Jorge Torres, xerente de Vigo Entrena, un centro de adestramento especializado que comezou este ano a utilizar a marcha nórdica como método terapéutico para as mulleres operadas de cancro de mama.
Aínda que foi este ano cando Torres e unhas 35 mulleres da contorna de Vigo botáronse a andar con bastóns nas súas mans para mellorar o seu estado físico, o certo é que o interese deste experto neste asunto empezou moito antes.
Todo comezou en 2014, cando unha muller con cancro de mama chamou ao seu centro porque non atopaba un ximnasio no que se atrevesen a adestrala nas súas circunstancias. “Iso animounos a investigar e formarnos neste tipo de terapia especializada”, declara Torres. Así evolucionou e hoxe prepara programas de actividade física para mulleres con cancro de mama como a marcha nórdica.
De feito, comezou un doutorado sobre o exercicio físico como terapia específica para estas persoas e a súa tese versa, en concreto, sobre a marcha nórdica. A primeira parte, a máis teórica, está feita. Trátase dunha revisión científica de todas as publicacións feitas ao respecto e a primeiros deste ano comezou a poñer en práctica os seus coñecementos con voluntarias operadas de mastectomía. O obxectivo, analizar as melloras nos parámetros físicos e psicolóxicos a través desta actividade.
Melloras no conxunto ombro-brazo
Tras as primeiras sesións, detectáronse xa mellorías relacionadas co esta técnica baseada en camiñar con bastóns. Segundo o adestrador, estes elementos “diminúen a percepción de esforzo porque axudan a realizar un pequeno impulso e ademais axudan a mobilizar o conxunto ombro-brazo”, unha zona moi afectada e danada nas mulleres operadas por este tipo de cancro.
“Os bastóns diminúen a percepción de esforzo porque axudan a realizar un pequeno impulso e ademais axudan a mobilizar o conxunto ombro-brazo”
Polo que os primeiros resultados foron alentadores. As mulleres melloraban a súa forma física, pero tamén o seu estado anímico. “Axuda moito poder facer actividade física con outras persoas que pasaron polo mesmo ca ti”, declara Torres, e sinala que se crearon “vínculos e unha rede de confianza” entre as participantes.
“Moita xente non entende o proceso polo que pasan estas mulleres”, declara ao tempo que enumera todo tipo de efectos secundarios: menopausa inducida, limitación de funcionalidade e inflamación do ombro-brazo, fatiga, risco de linfedema…
“Non todo o mundo se pon na súa pel”, insiste, pero el logrouno. Aínda sendo home conseguiu gañarse a confianza do grupo e explica que tamén trata a homes con cancro de próstata, pero que a relación entre eles non é a mesma, “teñen máis vergoña a falar”.
Volta á actividade
Antes de que se puidesen sacar conclusións definitivas, chegou a covid, o estado de alarma e o confinamento e o traballo de campo quedou paralizado. Ata hoxe.
Con motivo do Día Mundial contra o Cancro de Mama, Torres retoma as súas clases gratuítas cun grupo de mulleres e xa ten organizado un taller para o sábado 24 ao que é posible apuntarse contactando con Vigo Entrena.
Torres retoma hoxe as súas clases gratuítas cun grupo de mulleres e xa ten organizado un taller para o sábado 24 ao que é posible apuntarse
Ata o de agora, as saídas realizábanse polo Castro de Vigo. Eran rutas duns 5 quilómetros nas que ademais se achegaban datos culturais ou botánicos. “Procurábamos que tiveran unha temática”, sinala o organizador. Agora, pola afección da pandemia, a intención é desenvolver estas marchas en contornas naturais.
As rutas están abertas a todas as idades. A maioría do grupo supera os 45 anos porque é a idade a partir da que se incrementa o risco de cancro de mama, pero hai mulleres desde os 30 anos ata os 70.
É importante sinalar que nesta actividade o centro de adestramento conta co asesoramento do comité ético da Universidade de Vigo e da unidade de cancro do hospital Meixoeiro de Vigo. De feito, moitas das mulleres que hoxe practican a marcha nórdica coñeceron esta actividade a través do centro médico.
Menos dor e máis resistencia no brazo
Mariló Simón é unha delas. Simón tivo cancro de mama e sinala que desde que empezou coa marcha nórdica notou importantes mellorías no brazo. “Nótome máis lixeira”, afirma, e sinala que no caso concreto do brazo esquerdo (lado no que foi operada) ten máis forza e resistencia e menos dor. “Antes era como se inchara, non podía estar co brazo en alto como agora”, afirma.
Segundo Simón, a técnica é sinxela: “cando botas o bastón para atrás abres a man e adiante pechas, como se fose unha masaxe”. Pero advirte que engancha: “Eu agora teño os bastóns no coche e cando podo bota a andar”. Por iso non dubidou en apuntarse á xornada de hoxe en canto Jorge Torres avisounas de que retomaban a actividade.
“Antes era como se inchara, non podía estar co brazo en alto como agora”, afirma Mariló Simón
“É bo para calquera persoa, aínda que non estea afectada por cancro”, declara, e lembra que contribúe a loitar contra o “colgallo” que comeza a aparecer no tríceps coa idade.
O seu recordo favorito das camiñadas é a frase que lles repite unha e outra vez Torres: “Peito erguido! Nada de ir mustias!”. “E cando empecei a saír (tras o confinamento) lembrábame diso”, sinala para As Nosas.
En honra de Marie Curie
A marcha nórdica é só unha parte das actividades que ofrece Torres no seu ximnasio para persoas afectadas por cancro. Ao longo destes anos desenvolveu un programa específico para estes casos chamado Curie (Cancer Undergoing Rehab Intervention and Exercise). O nome, ademais de facer alusión ás siglas en inglés de “cancro sometido á rehabilitación e á intervención do exercicio”, é unha homenaxe a Marie Curie, a muller que co seu traballo científico relacionado coa radioactividade contribuíu a obter as técnicas que hoxe axudan a loitar contra esta enfermidade.
“Son exercicios pautados indicados para persoas que precisen algo máis”, explica Torres e fala por exemplo de problemas co solo pélvico, coa musculatura das costas ou outras dores específicas.
Estes exercicios de máis intensidade complementan o programa de marcha nórdica gratuito para o cal está aberto o prazo de inscrición.
O de mama é o tipo de tumor máis frecuente nas mulleres occidentais e a detección precoz é básica para acabar coa enfermidade
Cada ano en España ao redor de 33.300 persoas son diagnosticadas de cancro de mama. Este é o tipo de tumor máis frecuente nas mulleres occidentais e a detección precoz é básica para acabar coa enfermidade. Lembra facer exames periódicos para detectalo.
