No Club Atletismo Sada o deporte non ten fronteiras. Unha das súas atletas, Carmen América Gómez, depende dun guía para participar nas competicións, xa que é invidente de nacemento, pero isto non frea as súas aspiracións. A galega ten competido en tándem, maratóns e carreiras por montaña, e xa ten claro a súa seguinte gran cita marcada no calendario: a maratón da CAMOVI 2023.
Os inicios de Carmen América no deporte estiveron vinculados ao tándem, cando llo recomendou un compañeiro de traballo da ONCE. “Fíxenlle caso e bendito caso que lle fixen!”, recorda a galega, que explica que comezou a dar a volta a Galicia en tándem e chegou a participar en torneos nacionais. Pouco despois, probou os maratóns por asfalto, ata que no 2017 deu co CA Sada, cando o seu sobriño non puido guiala na media maratón da Coruña por unha lesión e Carmen precisaba outro guía.
A CAMOVI como reto
Desde entón, Carmen adestra con Moncho Muíños e adoita a competir con Felipe López como guía. Co paso dos anos, as súas prácticas centráronse na montaña, a súa modalidade predilecta. Neste mesmo mes de setembro, a atleta e o seu axudante debutaron en competición tras o confimanento, correndo os 21 km da popular CAMOVI de Viveiro.
Para Carmen América, poder competir nesta carreira “emocionalmente foi unha experiencia moi boa, unha sensación de liberdade de desafogo. Emocionante”, resume. A atleta non puido completar o circuíto no tempo establecido, pero rematou contenta coa súa actuación, cumprindo o obxectivo de retomar as competicións tras o parón provocado pola pandemia de COVID-19.
Ela mesma recorda como o maior reto a superar nesta edición da CAMOVI foi a costa do Penedo do Galo, un tramo complicado, pero que a galega foi quen de superar. “Podía estar máis adestrada, pero tamén foi importante superar este reto porque era importante para rematar a carreira”, recalca.
A corredora é tan afeccionada a esta carreira popular de Viveiro, que ten claro que o seu seguinte obxectivo é completar os 42 km. Carmen América e Felipe xa estaban preparando a maratón para a edición do 2020 antes de que a pandemia paralizara o mundo, polo que “me quedou a espiña cravada”. Non poder competir naquela ocasión é a motivación para preparar a do 2023: “Teño máis que decidido que quero facer a maratón da CAMOVI no 2023, porque así a podo adestrar con moito tempo de antelación”, sinala a atleta.
Carmen América: “Teño máis que decidido que quero facer a maratón da CAMOVI no 2023”
Este será o seu seguinte gran obxectivo. Para a presente tempada, Carmen América só pensa en “adestrar e frecuentar máis as saídas ao monte e tamén ir con máis guías ademais de Felipe e Moncho para ir integrándome no grupo do CAS e adestrar para rematar ben as carreiras nas que compito a nivel nacional por montaña”, pero sempre coa CAMOVI presente: “Quero ir a por ese reto a morte”.
Felipe describe á atleta da ONCE como “moi testadura” cando recorda como “hai dous ou tres anos metéuselle na cabeza que quería correr a maratón de Coruña, porque nunca correra un maratón de asfalto”. Desta forma, tras probar os 10 km e os 21 km, ambos chegaron a participar na maratón.
Co reto superado, e a afección compartida pola montaña, Felipe López recorda como acordaron preparar a CAMOVI do 2020, “pero veu o bicho e xusto antes tivémolo que deixar”. Despois do confinamento, a parella retomou os adestramentos cun novo desafío en mente, os 21 km da carreira de Viveiro.
“Chegamos a meta, pero esa proba tiña un tempo de 4 horas e nós fixémolo nun pouco máis. En principio debería quedar fóra do rexistro de entrada, pero a organización portouse con ela e lle deu moitísima repercusión e tratarona moi ben. Estivéronnos acompañando en todo momento para que todo saira ben”, explica o compañeiro.
A casualidade de chegar a ser guía
Para ser guía en atletismo non hai unha pauta marcada. Non existen escolas nin formacións, polo que é habitual que as persoas que acompañan a deportistas con discapacidade chegaran aí de casualidade.
Felipe López: “O CAS dentro do seu ideario sempre quixo buscar a maneira de axudar á sociedade”
É o caso de Felipe López, que adoita a competir ao carón de Carmen América. O atleta recorda que chegou a guía “un pouco por casualidade. O CAS dentro do seu ideario sempre quixo buscar a maneira de axudar á sociedade e entón pensamos e empezamos a facer convenios con distintas asociacións coa intención de que o deporte sexa unha mellora na calidade de vida da xente. Un dos convenios que asinamos foi coa ONCE que estaban buscando a deportistas que acompañaran a deportistas, porque eles non tiñan xente ou guías para facelo”. O club conta ademais coa colaboración da Obra Social La Caixa, que financia as viaxes e os salarios dalgúns adestradores.
A nivel persoal, o galego quixo “probar a ver que se sentía” e moi pronto afeccionouse a correr con Carmen. Co tempo, “empezamos a ser máis ambiciosos e de querer ir máis alá, a pensar noutras carreiras máis complicadas”.
Para Felipe, a maior satisfacción é “ver que ela cumpre os seus desexos”. O corredor entende que “para nós como persoas individuais sen ningún tipo de discapacidade, calquera reto é afrontable e elas, no caso de Carmen por exemplo, teñen a dificultade de que sempre precisan a axuda de alguén”.
Felipe López: “Por capacidade física, Carmen pode facer calquera cousa que se lle poña por diante”
Neste sentido, o guía recoñece que o importante é “o feito de que ela poida levar adiante os seus soños e as súas ilusións, aínda que ás veces hai que baixala á terra porque se lle vai a cabeza enseguida, non mide as súas posibilidades, pero levándoa cun pouco de paciencia e con tino, por capacidade física pode facer calquera cousa que se lle poña por diante”.
“A satisfacción é ver que ela desfruta como desfruto eu e que consigue facer cousas diferentes”, resume.
Como se prepara unha carreira adaptada?
A nivel adestramentos, no CA Sada existe un grupo no que “Carmen é unha máis”. O guía adestra pola súa conta, pero tamén coa atleta, tanto na pretempada como unha vez iniciado o curso.
“O adestrador vainos dicindo a parte xeral para todos de forma física, pero se despois queres facer media distancia fas un tipo de exercicios ou un tipo de carreiras. Agora só facemos dous días á semana e na fin de semana cando podemos quedamos no monte para facer algo máis de distancia, pero cando temos un obxectivo á vista xa afinamos un pouco dependendo do que nos interese”, expón Felipe.
E nas carreiras? Este deporte habitualmente individual pasa a ser en equipo. Carmen América explica que nas competicións, unha boa comunicación é vital: “O guia pregúntache os teus ritmos para correr, e despois é importante a comunicación entre guía e corredor da ONCE durante a carreira. Agora podemos apretar, podemos baixar nesta costa, ir dosificando…”.
Agora, todo o traballo irá enfocado á famosa CAMOVI e no 2023 poderase ver a unha Carmen América en plena forma competindo na maratón viveirense.
