O rexeitamento social, o menosprezo, a humillación e mesmo a clandestinidade son algunhas das afrontas que combateron e que, por desgraza, aínda combaten as mulleres que optan polo deporte rei.
Durante décadas o papel da muller na sociedade española estaba estritamente delimitado. Excluíana de todo tipo de actividades. O seu rol, aceptado pola gran maioría de españois, consistía na submisión total, o mantemento da casa, o coidado dos seus fillos, “estar fermosa” para compracer aos seu esposos, ou saber comportarse (existían regras moi concretas respecto diso).
A comezos do século XX algunhas mulleres tentaban mudar a situación nun momento adverso e contra todos os prexuízos sociais. Como exemplo lexendario sobresaíu a figura dunha muller, Irene González, a primeira xogadora de fútbol e a primeira gardameta. Abriu un camiño que tardou décadas en normalizarse.
Nos 70 empeza o cambio
Houbo un punto de inflexión na historia do fútbol feminino, polo menos no que se refire a España. No noso país, todo empezou a cambiar nos 70 (como todo). Ao mesmo tempo que se sucedían as protestas sociais e políticas contra unha Ditadura debilitada, no deporte alzáronse unhas pioneiras dispostas a enfrontarse ao réxime e a unha sociedade atrasada que non comprendía que unha muller puidese practicar deporte sen o permiso do seu home.
No resto do planeta soaba o música disco e o punk. En EE.UU., maior potencia do mundo (nada cambiou), o xigante informático IBM xa vendía unidades do floppy disk, Nixon dimitía polo Watergate e o Apollo 13 regresaba á Terra cos seus tripulantes a salvo. Na mesma década a Teresa de Calcuta obtiña o Premio Nobel da Paz e o mundo daba a benvida ao Papa Juan Pablo II, por certo, ex-xogador do MKS Cracovia (Polonia).
Aquelas amas de casa da España que anhelaba a democracia despois de décadas dun inquisidor goberno militar agradaron o camiño que abriu González. Aquelas amas formaron a primeira selección de fútbol feminino. Unhas pioneiras, adiantadas ao seu tempo, que en plena Ditadura non seguiron os consellos da Sección Feminina do Réxime.
Aquelas mulleres distaban moito dos grandes ases do fútbol mundial. Viaxaban en autobús despois de acabar a súa xornada laboral, coidaban á súa prole e, por suposto, seguían sendo as amas do seu fogar. A comezos de 1970 non estaba recoñecido o fútbol feminino en España. Só existían uns poucos clubs e eran clandestinos, como o Mercacredit e o Sizam, que disputaron un encontro ao que asistiron máis de 8.000 persoas na capital. Algo inédito. A expectación foi tal que ese día aquelas amas de casa convertéronse nas putas amas.
Ese día aquelas ‘amas de casa’ convertéronse nas ‘putas amas’
O Karbo, as pioneiras galegas
Décadas despois, tamén na Coruña, a súa testemuña recollérona unhas xogadoras que crearon un precedente no fútbol feminino español. O Karbo foi o mellor equipo nacional, con catro títulos nacionais, equivalentes ás actuais Copas da Raíña (non existía a Liga).
Máis de medio século despois o fútbol feminino profesionalizouse, aínda que non chegou a equipararse totalmente ao masculino. No eido deportivo o fútbol español lidera as competicións de clubs e a Selección feminina é a vixente campioa do mundo.
Hoxe os nomes das futbolistas xa nos sonan. Jennifer Hermoso, Salma Paralluelo, Tere Abelleira, Irene Paredes, Alexia Putellas ou Aitana Bonmatí, estas dúas últimas acredoras do balón de ouro, son algunhas das privilexiadas. De feito, a de San Pedro de Ribas loce xa dous galardóns como mellor xogadora do mundo. Mesmo capitalizan anuncios comerciais. Iso si, os seus emolumentos non son equiparables aos das estrelas masculinas da Play. Aínda non.
Un bo exemplo de que quedan teitos por rachar e que aínda estamos lonxe da plena igualdade deportiva é a gala de entrega do mencionado balón dourado, que outorga a revista gala France Football. Bonmatí recibiu o galardón como teloneira do gran acontecemento da noite, que non era outro que o anuncio do título masculino que obtivo o tamén español Rodrigo Hernández (Rodri).
Estas xogadoras que agora desfilan polos ceos de París, aínda sendo menos recoñecidas que os seus homólogos balompédicos, débenlle moito, moitísimo, a aquelas mulleres que nos 70 se enfrontaron a unha Ditadura, a unha condena social e a un durísimo rexeitamento familiar. A aquelas mulleres débeselles un recoñecemento, canto menos un balón de ouro, ou polo menos unha medalla ao mérito deportivo.
Aquelas amas de casa deixaron un legado que hoxe as estrelas do fútbol feminino deben protexer.
